1800 Yıllık Bir Çocuk Mektubu: "Beni Götürmezsen Yemem, İçmem!"

Bu bölümde ne anlatılıyor?

1800 yıl önce Roma Mısırı'nda Theon adında bir çocuk, onu İskenderiye'ye götürmeyen babasına öfkeli bir mektup yazdı: "Beni götürmezsen yemem, içmem!" Bu mektup, antik Oxyrhynchus (bugünkü el-Behnesa) şehrinin çöp tepelerinden çıkan yarım milyondan fazla papirüs parçasından biri. Bu bölümde mektubu satır satır okuyor, aynı çöplükten çıkan başka aile mektuplarını, davetiyeleri ve bir mahkeme kaydını dinliyoruz. Ünlü "bana bir lir gönder" çevirisinin neden bugün farklı okunduğunu da anlatıyoruz.

Video bölümleri

1. 0:00Açılış: bir çocuğun öfkesi
2. 1:03Oxyrhynchus'un çöp tepeleri
3. 3:09Theon'un şehri
4. 4:12Mektup, satır satır (P.Oxy. I 119)
5. 6:34Okul, mektup kalıbı ve İskenderiye
6. 8:30Kaynak dedektifliği: "lir" meselesi
7. 10:13Başka bir aile: Hilarion ve Alis (P.Oxy. IV 744)
8. 12:44Selamlar, davetiyeler, "Kopros" adları
9. 14:25Kapanış

Kaynaklar

Birincil kaynaklar (yayımlanmış edisyon ve çeviriler; ekrandaki Türkçe çeviriler kendi çevirimizdir)

• Grenfell, B. P. & Hunt, A. S. (1898). The Oxyrhynchus Papyri, Part I (P.Oxy. I 37, 110, 111, 119). https://archive.org/details/oxyrhynchuspapyr01gren
• Grenfell & Hunt (1904). P.Oxy. IV 744. https://archive.org/details/oxyrhynchuspapyr04gren
• Grenfell & Hunt (1908). P.Oxy. VI 930, 935. https://archive.org/details/oxyrhynchuspapyr06gren
• Duke Databank of Documentary Papyri / HGV: P.Oxy. I 119 (TM 28410), P.Oxy. IV 744 (TM 20442). https://papyri.info
• Hunt, A. S. & Edgar, C. C. (1932). Select Papyri I (Loeb).
• Rea, J. (1993). A Student's Letter to his Father: P.Oxy. XVIII 2190 Revised. ZPE 99, 75–88.

Akademik kaynaklar

• Parsons, P. (2007). City of the Sharp-Nosed Fish: Greek Lives in Roman Egypt.
• Cribiore, R. (2001). Gymnastics of the Mind: Greek Education in Hellenistic and Roman Egypt.
• Bagnall, R. S. & Cribiore, R. (2006). Women's Letters from Ancient Egypt, 300 BC–AD 800.
• Hickey, T. M. & Keenan, J. G. (2016). At the Creation: Seven Letters from Grenfell, 1897. Analecta Papyrologica 28.
• McKechnie, P. (1999). An Errant Husband and a Rare Idiom (P.Oxy. 744). ZPE 127, 157–161.
• West, S. (1998). Whose Baby? A Note on P.Oxy. 744. ZPE 121.
• Harris, W. V. (1994). Child-Exposure in the Roman Empire. JRS 84, 1–22.
• Hobson, D. (1989). Naming Practices in Roman Egypt. BASP 26, 157–174.
• Head, P. M. (2019). Epistolary Greetings in the Oxyrhynchus Papyri. Tyndale Bulletin 70.2.
• Oxford Oxyrhynchus Papyri Project: https://oxyrhynchus.web.ox.ac.uk · Egypt Exploration Society: https://www.ees.ac.uk

Görseller ve lisanslar

• Tüm müze görselleri: The Metropolitan Museum of Art, Open Access (CC0). Portreler ve mektuplar temsilidir; Theon'un mektubunun ya da ailesinin kendisi değildir.
• 19. yüzyıl Nil fotoğrafları ve resimleri (Frith, Greene, Sargent ve diğerleri) sonraki dönem eserleridir.
• Haritalar ve grafikler: Dünün İnsanları (Natural Earth verisi, kamu malı). Yunanca metin dizgisi DDbDP'den alınmıştır.

Seslendirme ve müzik ElevenLabs ile üretilmiştir (ticari lisans). Senaryo, çeviriler ve kaynak kontrolü Dünün İnsanları'na aittir; bu videoda yapay zekâ destekli araçlar kullanılmıştır.