1665 Vebasında Zenginleşen Adamın Günlüğü: Samuel Pepys

Bu bölümde ne anlatılıyor?

1665'te Londra'yı büyük veba vurdu. Samuel Pepys adlı 32 yaşındaki bir donanma memuru, salgını gün gün, kimsenin okuyamayacağı bir stenografiyle günlüğüne yazdı. Bu bölümde Pepys'in veba günlüğünü okuyoruz: Drury Lane'deki ilk kırmızı haçlar, şehirden kaçan saray, kapatılan evler ve "Tanrım, bize merhamet et" yazıları, eksik tutulan ölüm cetvelleri, çırılçıplak kurtarılan bir çocuk ve nehirde tek bir kayığın kalmadığı en kötü hafta. Sonunda da Pepys'in yıl sonundaki rahatsız edici itirafı: "Bu veba zamanında yaşadığım kadar neşeli yaşamadım hiç." Ayrıca "Ring a Ring o' Roses", gagalı veba doktoru, Büyük Yangın ve Defoe'nun kitabı hakkındaki yaygın efsaneleri düzeltiyoruz.

Video bölümleri

1. 0:007 Haziran 1665: kapılarda kırmızı haçlar
2. 0:49Günlüğü yazan adam: Samuel Pepys
3. 1:24İlk işaretler ve tütün
4. 2:15Büyük kaçış: saray Londra'yı terk ediyor
5. 2:59Kırmızı haçlı kapılar ve belediyenin kuralları
6. 3:51Ağustos: vasiyet ve boş sokaklar
7. 4:59Sayılmayan ölüler
8. 5:51Eylül: salgının zirvesi
9. 7:12Düşüş ve Pepys'in itirafı
10. 8:26Efsaneler ve bugün bildiklerimiz
11. 9:45Kapanış ve sonraki bölüm

Kaynaklar

Birincil kaynaklar

• Samuel Pepys, Günlük (1660–1669), H. B. Wheatley baskısı, 1893–1899 (kamu malı). Videodaki Türkçe alıntılar bu baskıdan kendi çevirimizdir; tarihler ekranda.
• Orders conceived and published by the Lord Major and Aldermen of the City of London, concerning the infection of the plague (1665).
• London's Dreadful Visitation: or, a Collection of All the Bills of Mortality for this Present Year (1665).

Akademik ve diğer kaynaklar

• Worcester College, Oxford: "Memento Mori: London's Dreadful Visitation".
• London Museum: "The Great Plague of 1665".
• Royal Museums Greenwich: "The Great Plague" ve "Samuel Pepys and the Great Plague".
• Wellcome Collection: "Pepys and the plague".
• Public Domain Review: "London's Dreadful Visitation".
• K. R. Dean ve ark. (2018), PNAS 115(6); itiraz: Park ve ark. (2018), PNAS.
• MOLA ve Max Planck Enstitüsü (2016): Liverpool Street (Bedlam) kazısında Yersinia pestis DNA'sı (Time, Eylül 2016).
• "Ring a Ring o' Roses" için: I. ve P. Opie'nin çalışmalarına dayanan halkbilimi özetleri.
• pepysdiary.com günlük sayfaları ve notları.

Görseller ve lisanslar

• John Hayls'ın Pepys portresi (1666), günlük sayfaları, 1665 ölüm cetvelleri, Hollar'ın 1647 "Londra'nın Uzun Görünümü" ve Paul Fürst'ün 1656 tarihli gravürü: kamu malı, Wikimedia Commons üzerinden.
• Wenceslaus Hollar gravürleri: The Metropolitan Museum of Art, Open Access (CC0) ve Rijksmuseum (CC0).
• Fürst'ün "Doktor Gaga" gravürü Roma'daki 1656 salgınına aittir; Londra'yı göstermez.
• Haritalar ve grafikler bize aittir; Thames yaklaşık çizilmiştir.

Seslendirme ve müzik ElevenLabs ile üretilmiştir (ticari lisans). Senaryo ve kaynak kontrolü Dünün İnsanları'na aittir; bu videoda yapay zekâ destekli araçlar kullanılmıştır.