İbn Battuta 1330'larda Anadolu'da Neler Gördü?

Bu bölümde ne anlatılıyor?

"Bütün dünyada bunlardan daha iyiliksever insanlar görmedim." 1330'ların başında Faslı gezgin İbn Battuta, Alanya'dan Sinop'a kadar Anadolu'yu dolaştı ve neredeyse her şehirde ahi kardeşliklerinin zaviyelerinde misafir edildi. Bu bölümde onun gözünden Antalya'nın surlu mahallelerini, eski elbiseli ayakkabıcı ahiyi, Ladik'te misafiri kimin ağırlayacağı için bıçak çeken esnafı, Eğirdir'de Ramazan sofrasını, Aksaray halılarını, Birgi'de keçe çadırı, Bursa kaplıcalarını, Orhan Bey'i ve İznik'te Bayalun Hatun'u, Göynük'te safran satmayı uman yaşlı kadını, karda kaybolan yolcuları, Mudurnu'daki "samn" ile "saman" karışıklığını ve Kastamonu'nun ucuz çarşısını anlatıyoruz. Köleleştirilmiş insanların da bu yolculuğun sessiz tanıkları olduğunu unutmuyoruz. Alıntılar, yayımlanmış çevirilere dayanan kendi Türkçe aktarımımızdır.

Video bölümleri

1. 0:00Ladik çarşısında bıçaklar
2. 1:05İbn Battuta ve kitabı
3. 2:21Ceneviz gemisiyle Alanya'ya
4. 3:22Antalya: bir şehirde birkaç dünya
5. 4:29Eski elbiseli ayakkabıcı
6. 5:27Zaviyede bir gece
7. 6:28Ahiler kimdi?
8. 7:36Eğirdir'de Ramazan
9. 8:26Ladik: kura, hamam, gül suyu
10. 10:09Konya çarşıları, Aksaray halıları
11. 11:14Doğu yolculuğu ve bir şüphe
12. 12:00Birgi: keçe çadır ve soğuk yayla
13. 13:11Kitaptaki köleler
14. 14:47Bursa kaplıcaları
15. 15:54Orhan Bey
16. 17:01İznik ve Bayalun Hatun
17. 18:02Göynük'te safran
18. 19:01Karda kaybolmak
19. 20:54"Samn" ve saman
20. 22:32Kastamonu'da fiyatlar
21. 23:27Sinop
22. 24:41Bir misafirin Anadolu'su
23. 25:24Sonraki bölüm: 1432'de Anadolu'yu Geçmek

Kaynaklar

Birincil kaynak

• İbn Battuta, Tuhfetü'n-nüzzâr (Rıhle), İbn Cüzey'in kaleminden. Fransızca çeviri: C. Defrémery ve B. R. Sanguinetti, Voyages d'Ibn Batoutah, cilt II (Paris, 1854), "L'Asie Mineure" bölümü (Wikisource).
• İngilizce çeviriler: H. A. R. Gibb, Travels in Asia and Africa 1325–1354 (1929) ve The Travels of Ibn Battuta, cilt II (Hakluyt Society, 1962).

Araştırmalar ve genel kaynaklar

• Ross E. Dunn, The Adventures of Ibn Battuta (University of California Press, 1986).
• UC Berkeley ORIAS, "The Travels of Ibn Battuta: Anatolia (1330–1331)".
• Tarih tartışması için: Gibb 1962 ve sonraki kronoloji çalışmaları (Anadolu yolculuğu 1330–31 ya da 1332–33).

Görseller ve lisanslar

• Halı ve kumaş parçaları, şamdan, kâseler, çiniler, İlhanlı dirhemi, Şehname sayfaları, Bizans ikonaları: The Metropolitan Museum of Art, Open Access (CC0). Bunlar dönemin eserleridir; İbn Battuta'nın gördüğü nesneler değildir.
• Charles Texier'nin Küçük Asya kitabından gravürler (1882), Bursa kaplıcaları taş baskısı (1826), Sinop gravürü (1856), Léon Benett çizimi (1878): Wikimedia Commons, kamu malı.
• Haritalar: Natural Earth (kamu malı); konumlar yaklaşıktır; kitaptaki sıra gerçek güzergâhla her zaman örtüşmez.

Seslendirme ve müzik ElevenLabs ile üretilmiştir (ticari lisans). Senaryo ve kaynak kontrolü Dünün İnsanları'na aittir; bu videoda yapay zekâ destekli araçlar kullanılmıştır.