1854'te Üsküdar'da Florence Nightingale Neler Gördü?

Bu bölümde ne anlatılıyor?

1854'te Üsküdar'daki Selimiye Kışlası, Kırım'dan gelen binlerce yaralı İngiliz askerin hastanesine dönüştü. Florence Nightingale ve otuz sekiz kadın 4 Kasım 1854'te geldiğinde koridorlarda "dört mil yatak" vardı ve bir ayda yalnızca altı gömlek yıkanıyordu. Bu bölümde hastaneyi büyük kahramanların değil sıradan insanların gözünden anlatıyoruz: bodrumda yaşayan iki yüzü aşkın asker karısı ve bebekleri, çamaşırhanede çalışan kadınlar, grev yapan işçiler, et paylarını kazana düğme ve mum makasıyla bağlayan erler, ünlü aşçı Alexis Soyer ve Londra'da reddedilen Mary Seacole. "Lambalı Kadın" efsanesi nereden çıktı, ölüm oranı neden Nightingale geldikten sonra zirve yaptı ve "yüzde kırktan yüzde ikiye" iddiası neden doğru değil? Alıntıların Türkçesi kendi çevirimizdir.

Video bölümleri

1. 0:00Adı silinmiş bir asker
2. 1:05Selimiye Kışlası ve Kırım Savaşı
3. 2:32"Sargı yapacak keten bile yok"
4. 3:36Otuz sekiz kadın, 4 Kasım 1854
5. 4:39Dört mil yatak
6. 5:44Koğuşlar, bitler ve kazanlar
7. 6:55Ayda altı gömlek: çamaşırhane
8. 7:56"Bir tür genel tüccarım"
9. 9:07Bodrumdaki kadınlar
10. 10:45Doğum, iş ve ölüm
11. 11:46Grev yapan işçiler ve yeni koğuşlar
12. 12:45Lambalı Kadın
13. 14:19Şubat 1855: zirve
14. 15:34Sağlık Komisyonu ve bir efsane
15. 16:53Alexis Soyer'in mutfağı
16. 17:50Düğmeler, mum makası ve çorba
17. 19:10Mary Seacole
18. 20:05Haydarpaşa ve savaşın bedeli
19. 21:38Sonraki bölüm: Ayntab'da Bir Yıl

Kaynaklar

Birincil kaynaklar

• F. Nightingale'den Dr. W. Bowman'a mektup, Üsküdar, 14 Kasım 1854 (Wellcome Collection, MS.9075/1).
• F. Nightingale'den S. Herbert'e mektup, 4 Ocak 1855 (E. Cook 1913'teki aktarımıyla).
• F. Nightingale'den adı karartılmış bir askerin karısına mektup, 18 Ağustos 1855; The Times, 29 Eylül 1855.
• T. Chenery, The Times, 12 Ekim 1854; J. Macdonald, The Times, 8 Şubat 1855.
• Lady Alicia Blackwood, A Narrative of Personal Experiences & Impressions during a Residence on the Bosphorus throughout the Crimean War (Londra 1881).
• Alexis Soyer, Soyer's Culinary Campaign (Londra 1857), IX–XI. bölümler.
• Mary Seacole, Wonderful Adventures of Mrs. Seacole in Many Lands (Londra 1857).
• H. Bellew'in tanıklığı (National Army Museum); J. Sutherland'ın Sağlık Komisyonu ifadesi (CWFN aktarımıyla).
• F. Nightingale, Notes on Matters Affecting the Health, Efficiency, and Hospital Administration of the British Army (1858).
• H. W. Longfellow, "Santa Filomena", The Atlantic Monthly (Kasım 1857).

Araştırmalar

• Sir Edward Cook, The Life of Florence Nightingale, c. I (1913).
• Oya Dağlar Macar, "Kırım Savaşı'nda İstanbul, İzmir ve Çanakkale'deki İngiliz Hastaneleri", Sosyal Bilimler Dergisi IX/2 (2016) — BOA HR.MKT. 94/57.
• L. McDonald (ed.), Collected Works of Florence Nightingale; CWFN, "Nightingale, Statistics and the Crimean War".
• Z. Cope, "Alexis Soyer and the Crimean War", Proceedings of the Nutrition Society (1959).
• National Army Museum, "Florence Nightingale: The Lady with the Lamp"; CWGC, Haidar Pasha Cemetery.

Görseller ve lisanslar

• Kırım Savaşı dönemi gravür, litografi ve fotoğrafları (Üsküdar hastaneleri, Simpson litografileri, Nightingale portreleri, Soyer'in mutfakları): Wellcome Collection, Public Domain Mark.
• Roger Fenton'ın 1855 Kırım fotoğrafları ve Saulini'nin Nightingale kamesi: The Metropolitan Museum of Art, Open Access (CC0).
• Bazı görseller sonraki yıllara aittir veya temsilidir; ekranda belirtilmiştir. Harita: Natural Earth (kamu malı), rota şematiktir.

Seslendirme ve müzik ElevenLabs ile üretilmiştir (ticari lisans). Senaryo ve kaynak kontrolü Dünün İnsanları'na aittir; bu videoda yapay zekâ destekli araçlar kullanılmıştır.